जेनजी शहीद दिवस : जेनजीको रगतले लेखेको इतिहास
–पिक्चर नेपाल
समयसँगै पुस्ता बदलिन्छ, सोच बदलिन्छ र समाजलाई हेर्ने दृष्टिकोण पनि बदलिन्छ। नेपालमा नयाँ पुस्ताले आफ्नो आवाजलाई बलियोसँग प्रस्तुत गरेको एउटा महत्वपूर्ण समय थियो-जेनजी आन्दोलन।
आज त्यही आन्दोलन र त्यस क्रममा ज्यान गुमाएका युवाहरूलाई सम्झने दिन हो, जेनजी शहीद दिवस।
यो कथा केवल एउटा आन्दोलनको कथा होइन। यो आफ्नो देशको अवस्था देखेर प्रश्न गर्न थालेको एउटा पुस्ताको कथा हो। इन्टरनेट, सामाजिक सञ्जाल र डिजिटल प्रविधिसँग हुर्किएको पुस्ताले आफ्नो अभिव्यक्तिको स्वतन्त्रता र भविष्यसँग जोडिएका विषयमा आवाज उठायो।
वि.सं. २०८२ भदौ २३ गते सुरु भएको आन्दोलनको सुरुआती कारण सामाजिक सञ्जालमाथिको प्रतिबन्ध थियो। तर युवाहरूको आवाज त्यतिमै रोकिएन। सडकमा उठेका आवाजसँगै देशमा वर्षौंदेखि देखिएका भ्रष्टाचार, बेरोजगारी, नातावाद, कमजोर जवाफदेहिता र पुरानो राजनीतिक कार्यशैलीप्रतिको असन्तुष्टि पनि बाहिर आयो। त्यो समय नेपालले एउटा पुस्तालाई केवल विरोध गरिरहेको देखेन, उसले आफ्नो भविष्यबारे प्रश्न गरिरहेको देख्यो।
भदौ २३ र २४ गतेका घटनाहरू भने अत्यन्त पीडादायी बने। आन्दोलनका क्रममा धेरै युवाले ज्यान गुमाए। कसैका छोराछोरी, कसैका दाजुभाइ, कसैका साथी र कसैका सपनाहरू त्यही घटनासँगै रोकिए। उनीहरूको परिवारले भोगेको पीडा शब्दमा व्यक्त गर्न कठिन छ।
तर इतिहासमा केही घटनाहरू यस्ता हुन्छन्, जसको प्रभाव घटना सकिएपछि पनि लामो समयसम्म रहन्छ। जेनजी आन्दोलनले पनि नेपाली राजनीतिमा नयाँ बहस र परिवर्तनको वातावरण निर्माण गर्यो।
त्यस आन्दोलनमा ज्यान गुमाएका युवाहरूको योगदानलाई राज्यले औपचारिक रूपमा सम्मान गर्दै शहीदको मान्यता दिएको छ। वि.सं. २०८२ मङ्सिर १५ गते बसेको मन्त्रिपरिषद् बैठकले हरेक वर्ष भदौ २३ गते ‘जेनजी शहीद दिवस’ मनाउने निर्णय गरेपछि यो दिन उनीहरूको सम्झनासँग जोडिएको छ।
तर कुनै दिवसको अर्थ केवल पात्रोमा एउटा मिति थपिनु होइन।
यस दिनले हामीलाई एउटा अवसर दिन्छ—हामीले विगतबाट के सिक्यौँ र अब कस्तो नेपाल बनाउँदैछौँ?
युवाहरूले खोजेको परिवर्तनलाई केवल राजनीतिक परिवर्तनका रूपमा बुझ्नु पर्याप्त हुँदैन। उनीहरूको चाहना अवसर भएको देश, मेहनतको कदर हुने समाज, पारदर्शी शासन र नागरिकको आवाज सुन्ने राज्यसँग जोडिएको छ।
आजको नेपालमा युवाहरूको ऊर्जा ठूलो शक्ति हो। यही ऊर्जालाई सही दिशा दिन सके शिक्षा, प्रविधि, उद्यम, पर्यटन, कृषि र सिर्जनशीलतामार्फत देशभित्रै नयाँ सम्भावना निर्माण गर्न सकिन्छ।
त्यसैले जेनजी शहीद दिवसलाई पीडा सम्झने दिनसँगै सकारात्मक संकल्प गर्ने दिन पनि बनाऔँ।
ज्यान गुमाएका युवाहरूलाई हामी फर्काउन सक्दैनौँ। उनीहरूका परिवारले भोगेको पीडा पनि मेटाउन सक्दैनौँ। तर उनीहरूले चाहेको राम्रो समाज निर्माण गर्ने प्रयास भने गर्न सक्छौँ।
जहाँ युवाले आफ्नो भविष्य देख्न सकून्। जहाँ नागरिकले राज्यप्रति भरोसा गर्न सकून्। जहाँ परिवर्तनका लागि रगत बगाउनुपर्ने अवस्था नआओस्। र जहाँ हरेक पुस्ताले आफूलाई यही देशमा केही गर्न सकिन्छ भन्ने विश्वास गर्न सकोस्।
जेनजी शहीद दिवस—गुमाएका जीवनहरूको सम्झना मात्र होइन, उनीहरूले देखेको राम्रो नेपालको यात्रालाई निरन्तरता दिने संकल्प पनि हो।
जेनजी शहीदहरूप्रति भावपूर्ण श्रद्धाञ्जली। उहाँहरूको बलिदानले देखाएको बाटोमा, अझ राम्रो नेपालतर्फ अघि बढौँ।
