बारपाक: भग्नावशेषबीच फुलेको मुस्कान
– पिक्चर नेपाल
वि.सं. २०७२ वैशाख १२ गतेको त्यो दिन नेपालीहरूले कहिल्यै बिर्सन सक्दैनन्। गोरखाको बारपाकलाई केन्द्र बनाएर गएको विनाशकारी भूकम्पले केही सेकेन्डमै सयौँ घरहरू ढलायो। धेरैले आफ्ना प्रिय आफन्त गुमाए, धेरै परिवार घरबारविहीन भए। गाउँभरि ढुङ्गा, माटो र काठका भग्नावशेष मात्र देखिन्थे। चारैतिर पीडा, आँसु र निराशा छाइरहेको थियो। तर बारपाकका ती भग्नावशेषबीच एउटा कुरा भने अझै जीवित थियो—नेपालीहरूको हिम्मत र मुस्कान। भूकम्पले घर भत्काए पनि मानिसहरूको आत्मबल र मन भत्काउन सकेन।
पालमुनि बसिरहेका साना बालबालिका नाङ्लोमा मकै निफन्दै हाँसिरहेका थिए। उनीहरूको अनुहारमा कुनै डरभन्दा पनि बालसुलभ खुसी र निश्चल मुस्कान देखिन्थ्यो। छेउमै उभिएकी आमा आफ्ना छोराछोरीलाई हेरेर मुस्कुराइरहेकी थिइन्। सायद आमाको सबैभन्दा ठूलो खुसी नै आफ्ना सन्तानको मुस्कान हो। दुःख जतिनै ठूलो भए पनि छोराछोरी हाँसेपछि आमाको मन त्यसै उज्यालो हुन्छ।
त्यस्तै दृश्य भग्नावशेषमाथि बसेर बाँसुरी बजाइरहेका एक बालकको पनि थियो। पछाडि शान्त र अटल हिमाल उभिएका थिए, अनि अगाडि भत्किएका घरहरू। तर बाँसुरीको त्यो मिठो धुनले मानौँ भनिरहेको थियो—”जीवन रोकिँदैन, परिस्थिति जस्तै आए पनि हिम्मत हार्नु हुँदैन।”
अर्कोतिर, एउटी वृद्ध हजुरआमा भग्नावशेषबाट आफ्नो पुरानो फोटोफ्रेम निकाल्दै बाहिर निस्किँदै हुनुहुन्थ्यो। त्यो तस्बिरसँग उहाँको जीवनभरको माया र अमूल्य सम्झना जोडिएको थियो। घर भत्किए पनि आफ्ना यादहरू जोगाउने उहाँको त्यो प्रयासले साँच्चै नै मनै चस्स छुन्थ्यो।
भूकम्पपछि मानिसहरू आपसमा एकजुट भए। सबैले मिलीजुली अस्थायी टहरा बनाए, एकअर्काको पीडामा मलम लगाए। यही अभूतपूर्व एकता र सहयोगले गर्दा नै बारपाक फेरि उठ्न सक्यो। सङ्कटको समयमा एकअर्काको हात समात्ने हाम्रो नेपाली संस्कार कति प्यारो र बलियो छ भन्ने कुरा यसले प्रमाणित गर्यो।
भत्किएको घरको छेउमै ढकमक्क रातो गुलाब फुलेको थियो। त्यो फूल देख्दा लाग्थ्यो—ठूलो विनाशपछि पनि जीवन पुनः मौलाउँछ, अनि ठूलो अन्धकारपछि पनि आशाको किरण बाँकी नै रहन्छ। बारपाकका मानिसहरूले पनि आँसु पुछ्दै नयाँ सपना देख्न थाले। उनीहरूले दुःखलाई स्वीकारे, तर त्यससामु कहिल्यै हार मानेनन्।
२०७२ सालको भूकम्पको यो कथा केवल विनाश र क्षति मात्र होइन, यो नेपालीहरूको अद्भूत साहस, धैर्यता र सकारात्मक सोचको कथा हो। भूकम्पले भौतिक संरचनाहरू त भत्कायो, तर नेपालीहरूको आत्मविश्वास र मुस्कानलाई कहिल्यै भत्काउन सकेन।
सायद यही अदम्य साहसका कारण नेपाल बारम्बार लडेर पनि पुन: उठ्न सक्छ। किनकि यहाँका मानिसहरूलाई कठिन समयले थकाउन त सक्छ, तर कहिल्यै पराजित गर्न सक्दैन।
